Waarom zit er water in vleeswaren?

Wie de ingrediëntenlijst van vleeswaren bekijkt, ziet soms naast vlees ook water staan. Bij sommige producten staat water zelfs vrij hoog op de ingrediëntenlijst. Waarom voegen fabrikanten water toe aan vleeswaren? En betekent meer water automatisch dat een product van mindere kwaliteit is? In dit artikel leggen we uit waarom water in vleeswaren kan zitten en hoe je verschillende producten met elkaar kunt vergelijken.

Waarom wordt er water aan vleeswaren toegevoegd?

Water kan tijdens de productie van bepaalde vleeswaren worden toegevoegd. Het kan onderdeel zijn van het recept en invloed hebben op onder andere de structuur en sappigheid van het eindproduct. Hoeveel water wordt gebruikt en waarom het wordt toegevoegd, verschilt per soort vleeswaar en product. Bij een stuk gedroogde ham ziet het productieproces er bijvoorbeeld heel anders uit dan bij vleeswaren die zijn samengesteld.

Betaal je bij vleeswaren dan voor water?

In zekere zin wel: wanneer toegevoegd water onderdeel is van het eindproduct, koop je dat water mee. Maar alleen de aanwezigheid van water vertelt nog niet hoeveel vlees een product bevat. Daarvoor is de rest van de ingrediëntenlijst belangrijker. Bij sommige vleeswaren wordt het percentage van het gebruikte vlees op de verpakking vermeld. Daarmee kun je verschillende producten beter met elkaar vergelijken.

Waarom blijft het toegevoegde water in het vlees zitten?

Bij sommige vleesproducten worden ingrediënten gebruikt die helpen om water vast te houden en de gewenste structuur te krijgen. Je kunt daarbij bijvoorbeeld ingrediënten tegenkomen zoals zetmeel of bepaalde fosfaten. Welke ingrediënten worden gebruikt, verschilt per product. Daarom kan de ingrediëntenlijst van twee verpakkingen kipfilet of ham behoorlijk van elkaar verschillen, terwijl de producten er aan de buitenkant vergelijkbaar uitzien.

Staat toegevoegd water altijd op de ingrediëntenlijst?

Als water als ingrediënt aan vlees of vleeswaren wordt toegevoegd, moet het in principe als ‘water’ in de ingrediëntenlijst worden vermeld. Bij vlees en vleesbereidingen moet toegevoegd water bovendien op de juiste plaats in de ingrediëntenlijst staan, in aflopende volgorde van gewicht.  Voor bepaalde vleesproducten gelden aanvullende regels. Lijkt een product bijvoorbeeld op een lap, plak, portie of braadstuk en bestaat het eindproduct voor meer dan 5% uit toegevoegd water, dan moet ook bij de benaming van het product duidelijk worden vermeld dat er water is toegevoegd. Op een verpakking kan dan bijvoorbeeld ‘met toegevoegd water’ staan. Er bestaan enkele uitzonderingen op de algemene regels voor het vermelden van water, bijvoorbeeld wanneer water wordt gebruikt om een geconcentreerd of gedroogd ingrediënt weer in zijn oorspronkelijke toestand te brengen.

Wat betekent de volgorde van de ingrediënten?

Ingrediënten worden in principe vermeld in aflopende volgorde van gewicht op het moment dat ze bij de bereiding worden gebruikt. Staat er bijvoorbeeld: kippenvlees, water, zetmeel, zout,…dan is er meer kippenvlees gebruikt dan water en meer water dan zetmeel. De positie van water kan je dus informatie geven over de samenstelling, maar vertelt niet exact hoeveel water is toegevoegd.

Is vleeswaar met toegevoegd water slechter?

Dat kun je niet alleen aan de aanwezigheid van water bepalen. Toegevoegd water kan een functie hebben in het product en betekent niet automatisch dat een vleeswaar een slechte keuze is. Wel kan het interessant zijn om vergelijkbare producten naast elkaar te leggen, zeker wanneer je wilt weten hoeveel vlees je voor je geld krijgt. Kijk daarbij niet alleen naar water, maar bijvoorbeeld ook naar het vleespercentage, de hoeveelheid zout en de overige ingrediënten.

Hoe vergelijk je vleeswaren in de supermarkt?

Vleeswaren die op het eerste gezicht veel op elkaar lijken, kunnen behoorlijk verschillen in samenstelling. Het loont daarom om de verpakkingen om te draaien en bijvoorbeeld te kijken naar:

• het percentage vlees;
• de positie van water in de ingrediëntenlijst;
• de hoeveelheid zout;
• andere toegevoegde ingrediënten;
• de prijs per kilogram.

Ook suiker kan op de ingrediëntenlijst van vleeswaren staan. Dat klinkt misschien vreemd bij een hartig product, maar suiker kan verschillende functies hebben. Zo kan het worden gebruikt voor de smaak of een rol spelen bij bepaalde bereidingsprocessen. Wil je weten waarom fabrikanten suiker aan vleeswaren toevoegen? Lees dan ook ons artikel over suiker in vleeswaren.

Door verschillende verpakkingen naast elkaar te leggen, krijg je een beter beeld van wat je koopt. Een product met toegevoegd water of suiker is niet automatisch een slechte keuze, maar de ingrediëntenlijst helpt je wel om verschillen tussen vergelijkbare producten te ontdekken.

Wil je twee vergelijkbare vleeswaren beoordelen? Draai de verpakkingen dan om en vergelijk:

• het percentage vlees;
• de positie van water in de ingrediëntenlijst;
• de overige toegevoegde ingrediënten;
• de hoeveelheid zout per 100 gram;
• de prijs per kilogram.

Juist die laatste vergelijking is interessant. Een goedkopere verpakking hoeft per kilogram vlees niet automatisch voordeliger te zijn wanneer het product relatief veel andere ingrediënten bevat. Zo vertelt de achterkant van de verpakking vaak meer dan alleen de productnaam op de voorkant.

Bronnen en verder lezen

Voedingscentrum – Vlees
NVWA – Toegevoegd water in lijst van ingrediënten
Europese Unie – Verordening (EU) nr. 1169/2011 over voedselinformatie aan consumenten
Voedingscentrum – Zout in vleeswaren

Heb je een vraag of aanvulling? Laat gerust een reactie achter. Reacties worden eerst gecontroleerd voordat ze verschijnen.